14 Mayısta Bilgi Üniversitesi Santral Kampüsü Sosyal Kuluçka Merkezi’nde gerçekleşen ‘STKlar için gençlik çalışmaları ve gençlere yaklaşım’ konulu atölyede konuşulan, yorum getirilen konuları alabildiğim notlar ölçüsünde paylaşıyorum.

Genç nedir?

Genç tanımı itibariyle ortak kanıya varılamamış bir kavram. Demografik yönden tanım, onu belli yaş aralıklarındaki insanlar(15-29) olarak görürken, ortak idealler ve pratikler üzerinden yapılan tanımlar genci yaş aralığına sığdırmazlar. Genç denince ilk akla gelen, onlara atfedilen yapısal özellikler genellikle gelişime açık olmak, etkilenebilir olmak, aktif olmak, meraklı olmak, öğrenci olmak… Gençleri konuşurken çokça düşülen bazı yargısal hatalar var. Bunlardan biri gençleri homojen bir yapı olarak görmek. Yukarıda akla ilk gelen yapısal özellikler bu yargısal hatalara örnektir. Gençler öğrencidir bakış açısı bir manada devletin de bakış açısıdır. Gence yapılan yatırım dediğimiz oran gsmh nın  %2-%3 ü iken(spor,eğitim dahil) bu oranın %85 eğitime devam eden öğrenci gence yapılan yatırım oluyor. Türkiye’deki yaklaşık genç sayısı 22milyon ve bu gençlerin %28i ne okuyor ne çalışıyor, %40 okuyor, geri kalan ise çalışıyor.

Ülkemizde gençlere atfedilen sorumluluklar var. Anayasanın 58.( Devlet, istiklâl ve Cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin müsbet ilmin ışığında, Atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda ve Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaç edinen görüşlere karşı yetişme ve gelişmelerini sağlayıcı tedbirleri alır.
Devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır.)
ve 59.( Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder.
Devlet başarılı sporcuyu korur.)
Maddeleri.  Devlet gençleri genç kitle olarak görmek yerine devletin kuruluşundan beri  ülkenin gelecekte sahip olacağı, sürdüreceği değerlerin taşıyıcısı olarak görüyor. Gençlik çalışmalarında gençlerin aktif olmaları hedeflenmesinin aksine burada gençler edilgen ve değerleri sırtlanması gereken  bir kitle olarak görülüyor. Bu maddeler bir manada gençlerine güvendiğini belirtirken bir manada da boş zamanı olduğu takdirde yanlış işlere yönelir diye düşünüyor.  Bu bağlamda gençlik çalışmaları düşünülürken yargısal hatalar ötesinde bir düşünme gerekiyor.

Gençler dezavantajlı mıdır?

Günümüzde genç işsizlik oranı %25leri geçmiş durumda. Gençler söz hakkına sahip değiller ve kendi katılım araçlarına olan güvenleri zayıf.(Kitap önerisi: Türkiye’de Gençlik Miti,1980 Sonrası Türkiye Gençliği, İletişim Yayınları, Demet Lüküslü) Bu veriler genç grubunun dezavantajlı olarak tanımlanabileceğini gösteriyor.

Gençlik çalışmaları:

Gençlik çalışmalarında katılım(gençleri nesne konumunda özne konumuna getirebilmek) mevzusu (bkz. Roger Hart, katılım merdiveni) ve formel olmayan öğrenme modelinin ve hareketliliğin üzerinde durulması gerekiyor.  Formel olmayan öğrenme, öğreniciyi , öğrenmede özne konumunda bulundurabilen öğrenme anlayışı. Öğrenme ortamının gencin ne öğrenmek isteğine göre yapılandırılması. Özne-özne ilişkisi. Gençlik çalışmalarının en önemli alanlarından biri. Hareketlilik ise bugün gençlerin kendilerini gerçekleştirmek için, kendilerine yeni kapılar açmak için başvurdukları en büyük mecralardan.  Gençlik çalışmalarının ana eksenini oluşturan etmenler için; kendi kararlarını alabilen, eleştirel düşünebilen, özgüven kazanma imkanı bulan ve gençlerin kendi gelecekleriyle ilgili karar verebilir insanlar olması haline gelmesi olarak sıralanabilir.

Gençlik çalışanından genç ile iyi ve eşit bir ilişki kurulması ve en önemlisi de doğru soruyu sorabilmesi bekleniyor. Burada etik değerlere dikkat çok önemli. Gencin  gençlik çalışanıyla paylaştıkları mahremiyet altında 3. Kişilerle paylaşılmamalı. Gençlerle ilgili savunuculuğun her ortamda yapılmasına önem verilmeli. Gençlik çalışması için iyi sayılan bir örnek: Gençbank(http://www.sabancivakfi.org/tr/sosyal-degisim/genc-bank).

Gençlerle çalışırken onları doğru yönlendirebilmek için  will&skill matrisi kullanılabilir. Kişi analizi yapılıp, kişinin işi yapabilitesi ve motivasyonunu değerlendirip gelişim alanlarını anlamada kullanabileceğimiz bir matris.

ESRA GAYRETLİ